لزوم بازنگری در تجهیز مجتمعهای فرهنگی
پیش از این در یادداشتی با عنوان« سالنهای واقعی یا فیک» نوشته بودم: « در این دولت همانند دولتهای گذشته بخشی از اعتبارات حمایتی سازمان سینمایی صرف تجهیز سالن مجتمعهای فرهنگی ارشاد در شهرهای فاقد سینما شده است. این اقدام در حالی صورت گرفته است که از گذشته تا حال به ندرت هیچیک از سالنهای تجهیز شده به زنجیره نمایش کشور افزوده شدهاند. قاعدتا اگر چنین هدفی محقق شده بود، سالنها ولو آنکه روزانه یک یا دو سئانس فیلم نشان میدادند باید به سامانه سمفا وصل میشدند تا فعالیت آنها بروشنی مورد رصد قرار بگیرد.
اتصال سالنهای مورد اشاره به سمفا میتوانست زمینه بهرهبرداری آماری را نیز فراهم کند و نشان دهد مردم شهرهای فاقد سینما تا چه حد به سینما علاقهمند هستند.»
اخیرا روزنامه ایران در گزارشی اقدام دولت در تجهیز سالنهای مجتمعهای فرهنگی ادارات ارشاد را ستوده و آن را اقدامی در مسیر بسط عدالت فرهنگی و فرصتهای برابر دانسته است. ایران نوشته است:
«توسعه سالنهای سینما در شهرستانها را نمیتوان صرفاً در چارچوب افزایش آمار زیرساختی ارزیابی کرد. اهمیت اصلی این طرح زمانی آشکار میشود که یک فضای فرهنگی جدید بتواند به بخشی از زیست روزمره مردم منطقه تبدیل شود. تجربه کشورهای مختلف نشان داده است مراکز فرهنگی زمانی ماندگار میشوند که از یک ساختمان صرف فراتر رفته و به محل شکلگیری ارتباطات اجتماعی، تجربههای مشترک و مشارکت عمومی تبدیل شوند.
در بسیاری از شهرهای کوچک، یک سالن سینما میتواند نقش یک نقطه اتصال فرهنگی را ایفا کند؛ فضایی که خانوادهها، نوجوانان و جوانان در آن، نه فقط برای تماشای فیلم، بلکه برای حضور در یک تجربه جمعی فرهنگی گرد هم میآیند. از این منظر، توسعه سینما در شهرستانها میتواند بخشی از سیاست تقویت سرمایه اجتماعی نیز تلقی شود.»
در اینکه سینما واجد چنین ویژگیهایی برای جامعهپذیری افراد و تقویت زیست جمعی است، شک و تردیدی وجود ندارد و هر قدر رابطه شهروندان با محصولات سینمایی کشورمان بیشتر شود، سرمایه اجتماعی تقویت خواهد شد. اما نکته در این است که متاسفانه طی بیست سالی که از اجرای طرح تجهیز سالنهای مزبور میگذرد، اطلاعات و آمار مستند و شفافی در باره عملکرد آنها وجود ندارد. شواهد گویای آن است که بسیاری از سالنهای فوق به زنجیره سالنهای سینما در کشور افزوده نشدند و دسترسی به آمار فروش آنها از طریق سامانه سمفا وجود ندارد. از یاد نبریم ادارت ارشاد وظیفه سینما داری ندارند، به موجب قانون باید از طریق مزایده سالنهای موجود را بصورت واگذاری به شرط اجاره در اختیار بهره برداران واجد شرایط قراردهند. بدیهی است که فروش بلیت به تنهایی برای بهره برداران صرفه اقتصادی ندارد و قادر به تامین مبلغ اجارهبهای ماهانه سالنها نیستند.
از سوی دیگر سیستمهای نصب شده در سالنها باید هرچند سال یکبار ارتقا یافته و بروزرسانی شوند و وسایل و تجهیزات مصرفی آنها پس از یک دوره استهلاک تعویض شوند. مدیریت کنترل و نظارت سالن مجتمعهای فرهنگی دقیقا بر عهده کیست و پشتیبانی لجستیک آنها را چه مرجعی انجام میدهد؟
به این خاطر پیشنهاد میشود در شرایط بحرانی کنونی که بخشهایی از کشور درگیر جنگ هستند، موسسه سینما شهر تمام تلاش خود را معطوف حفظ سینماهای موجود کند و اعتبارات خود را صرف بستههای حمایتی از جمله تضمین کف فروش فیلمها کند.
سازمان سینمایی وظیفه دارد در اولین فرصت نتایج حاصل از تجهیز مجتمعهای ارشاد به سامانه پخش صداوتصویر و الحاق آنها به زنجیره سالنهای سینمای کشور را تهیه و تحلیل کند تا معلوم شود چه تعداد از آنها عملا کاربری سینمایی دارند و فروش منظمی را ثبت کردهاند. سلسله دلایل مشکلات سالنهای خاموش مانده چیست و موانع اداری و حقوقی در مسیر کاربری سینمایی سالنها کدامها هستند؟
بازنگری در سیاست موجود، مانع از خواب سرمایه و بیاستفاده ماندن تجهیزات گرانقیمت بکار رفته میشود.
