در پاسخ به این سوال روزنامه صبا که چرا کمتر شاهد فیلمهای فاخر مذهبی هستیم، چنین پاسخ دادهام.
۱. تولید اینگونه آثار تاریخی به تامین مالی مناسبی احتیاج دارند که از توان بخش خصوصی سینمای ایران خارج است. ریسک بالای سرمایهگذاری در این زمینه، باعث آن میشود تا توجیه اقتصادی برای این دست از تولیدات وجود نداشته باشد.در سالهای اخیر روند رو به افزایش تورم، هزینه تولید کارهای تاریخی را بصورت میدانی و virtual بشدت افزایش داده است.۲. حساسیت مراجع دینی و مذهبی پیرامون آثار مربوط به تاریخ اسلام و مذهب تشیع بالاست. به یاد داشته باشیم که فیلم سینمایی رستاخیز احمدرضا درویش در باره واقعه عاشورا به دلیل مخالفت برخی از مراجع تقلید با نمایش چهره برخی از یاران و اهل بیت سالار شهیدان امام حسین علیه السلام، در نخستین روزهای اکران، از پرده پایین کشیده شد.همچنین تلاش مجتبی فرآورده در مقام تهیهکننده و شهریار بحرانی برای انجام کار مشابهی با عنوان «ثارالله» به سرانجام نرسید و در مرحله پیشتولید به فیلمنامه ایرادات اساسی گرفته شد. دورخیز برای برگردان سینمایی رمان «نامیرا» نوشته صادق کرمیار این بار به تهیهکنندگی محسن علی اکبری و کارگردانی شهریار بحرانی و سپس محمدحسین لطیفی باز هم به دلیل بدهی انباشته به عوامل در مراحل اولیه تولید متوقف شد. چنین حساسیتی نه فقط در ایران بلکه در سینمای جهان هم به دفعات دیده شده است. تقریبا همه فیلمهایی که در باره حضرت مسیح ساخته شده است با حواشی گستردهای در مجامع مسیحی و پیروان آنها روبرو بوده است.۳. سرمایهگذاری سنگین تلویزیون برای ساخت سریال در باره مفاخر و مشاهیر دینی و مذهبی، در سه دهه اخیر باعث شده است تا مخاطب علاقهمند اینگونه آثار را در مدیوم تلویزیون دنبال کند. تهیه نسخه سینمایی از سریال یوسف پیامبر( فرجالله سلحشور )و موسی(ابراهیم حاتمی کیا ) و نیز مینی سریال مسافر ری ( داود میرباقری )در اکران با موفقیت چندانی روبرو نبود. با توجه به حجم بالای سرمایه برای تولید آثار تاریخی فاخر منطقی است که داستان در طول و عرض گسترش یابد تا با تامل و حوصله بیشتری پیرامون ابعاد وقایع تاریخی و سیره بزرگان دین و مذهب اطلاعات درست و کاملی دیده شود. و مجالی برای همذاتپنداری مخاطب با شخصیتها پدید آید. بطور طبیعی مخاطبان از سینما کارکرد سرگرمی و تفریحی را طلب میکنند و رویکرد تعلیمی را به تلویزیون وانهادهاند.۴. تحولات نسلی و جمعیتی حکم میکند که در روایتهای تاریخی نوآوری و بداعت در قصهگویی چاشنی کار شود و ساختار روایی از شکل معمول و متعارف خارج شود. به عنوان مثال فیلم سینمایی روایت واقعه در زمان خود، واجد ویژگیهای استثنایی در آشناییزدایی از شیوههای مألوف روایتهای تاریخی بود و عناصر بیانی سینما با هنرمندی پردهای از حادثه خونبار و تراژیک عاشورا را بازنمایی کردند. در توصیف فیلم واقعه گفته شده است که اثری فراتاریخی است و نسبت انسان معاصر با عاشورا و بزنگاه تصمیمگیری و انتخاب بین حق و باطل است.«جهان جستجوگر یکی از کهنالگوهای ادبیات دراماتیک است؛ جستجوی ادیسهوار جوان نصرانی که در ادبیات عرفانی ما نیز وجود دارد مثل «منطقالطیر» عطار که در جستجوی سیمرغ هستند، سفر معنویایی را تصویر میکند که عبدالله در حستجوی حقیقت این واقعه است و در هر منزل میپرسد «حسین کجاست؟» انگار ترجمه این سوال است که «حقیقت کجاست؟» جستجوی ابدی ازلی انسان به دنبال حقیقت.»(آقاخانی، ایوب)۵. یکی دیگر از دلایل پس زدن مخاطب از فیلمهای تاریخی در حوزه دین و مذهب آن است که سازندگان نخستین تجربیات خود را برای بکارگیری جلوههای ویژه بصری یا فنآوریهای روز دنیا در حوزه صنعت تصویر با یک روایت دینی یا قرآنی انجام دادهاند، بیآنکه به ابزارهای جدید مسلط باشند. نسخه سینمایی موسی در واقع آزمون و خطایی است تا گروه سازنده دستشان برای ساخت سریال موسی پرشود. در فیلم ملک سلیمان نبی، شهریار بحرانی برای نخستین بار به سراغ ظرفیتهای بیانی سینمای دیجیتال میرود تا به تناسب فضای قصه قرآنی حضرت سلیمان، فضاهای سورئال را خلق کند. تلاش او در سطح باقی میماند و فرم و تکنیک به روایت ساده و سلیس قصه کنم نمیکند.همچنین طولانی شدن پروژههای فاخر دینی باعث میشود تا جلوههای بصری جذاب تا به پخش و نمایش برسند، از فرط تکرار در سینمای جهان، برای بیننده ایرانی هم عادی جلوه کرده و مزیت و آوردهای برای فیلم محسوب نشود.۶. در سینما و تلویزیون ایران کارگردانان انگشت شماری دیده میشوند که در زمینه ساخت فیلمهای فاخر دینی و مذهبی صاحب سبک و امضا باشند.اگر داود میرباقری، مهدی فخیم زاده، شهریار بحرانی و مرحوم فرجالله سلحشور را استثنا کنیم، سایر سینماگران از تجربه انباشته و مستمری در این زمینه برخوردار نیستند و بعضاً به قصد تجربه به سراغ فیلم دینی رفتهاند. مجید مجیدی با فیلم محمد(ص)، درویش با رستاخیز، شهرام اسدی با روز واقعه، محمدرضا ورزی با فیلم ابراهیم خلیلالله، حاتمیکیابا موسی به وقت طلوع و حسن هدایت با ناسپاس از زمره این فیلمسازان هستند.
