شمار رو به افزایش فیلمسازان، پیشرفتهای برقآسا در زمینه ادوات فیلمسازی، فراوانی رسانههای خبری و تصویری، باعث شده است تا در رویدادهای بزرگ اجتماعی جمع زیادی از مستندسازان به میدان آیند و هر یک از دریچه ذهنی و انتخابی خود به ثبت خلاقه وقایع پیشرو بپردازند.در جریان تشییع اخیر رهبر شهید و تنی چند از اعضای خانواده ایشان، دو موسسه وابسته به سازمان سینمایی یعنی انجمن سینمای جوانان ایران و مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی موفق شدهاند، بیش از ۵۰ مستندساز را تحت پوشش قرارداده و راهی میادین و خیابانهای کشور کنند، تا زوایای کمتر دیده این واقعه بزرگ شده را در قاب گیرند. البته در سینمای مستند و در چنین پروژههایی به هنگام تصویربرداری، ممکن است ایدههای تازهای در سر فیلمساز شکل گیرد و ذهنیات پیشین او را دستخوش تغییر کند. همچنین بخش دیگری از روایت در مرحله «پستولید» و در هم آمیختگی سایر عناصری بیانی سینما شکل میگیرد. با این حال مستندساز از قبل طرحی کلی را درنظر میگیرد تا تصویر برداری از آیینهای میدانی، هدفمند صورت گیرد. پر واضح است که مراکز صداوسیما و دیگر موسسات فرهنگی و اشخاص داوطلب در چنین روزهایی مشغول به کار میشوند و در نهایت از بین انبوهی کار تولید شده، چند اثر شاخص توجهات را به خود جلب خواهد کرد و در گنجینه سینمای مستند ایران ماندگار خواهند شد. در آیین تشییع امام خمینی در خرداد سال ۱۳۶۸ به جز برنامههای پخش مستقیم شبکه اول سراسری تلویزیون و گزارشهای خبری خبرنگاران آن رسانه، دو فیلم مستند سینمایی ساخته مجید مجیدی و جواد شمقدری از سوی حوزه هنری ساخته شد و در سه دهه گذشته بارها از شبکههای تلویزیونی پخش شدند. از آن تشییع تا این بدرقه، در صنعت رسانهای جهان تحولات بزرگی رخ داده است و جدا از تیمهای حرفهای فیلمسازی، حالا دیگر هر شهروند به یک رسانه بدل شده است و میتواند محتوای اختصاصی خود را تولید کند و با بازنشر آن در پلتفرمهای انتشار تصویر، توجه میلیونها کاربر را به خود جلب کند.آنچه که در این میان حائز اهمیت است، بکار گماردن «ناظر پروژه» برای مستندسازان جوان است تا حاصل کار آنها با کیفیت بهتری تولید و آماده عرضه شود. زیرا افکار عمومی انتظار دارد، فیلمهای تحت حمایت ارگانهای مختلف از تراز کیفی و استاندارد لازم برخوردار باشند و در فرایند تولید آنها نظارت و کنترل کیفی اعمال شده باشد.در تحقیقات علمی اصطلاحی تحت عنوان « تحقیق ثانویه» وجود دارد. به این معنا که پژوهشگران مجاز هستند از متن تحقیقات انجام شده پیشین مواد و مصالح لازم برای کار تحقیقی جدیدی را براساس دادههای جمعآوری شده انجام داده و پس از تحلیل و به آزمون گذاردن فرضیات موردنظر، به نتایج و رهیافتهای تازهای برسند. به عبارت دیگر تحقیقات ثانویه از منابع تحقیق اولیه به عنوان منبع داده برای تجزیه و تحلیل استفاده میکند. در ساخت فیلمهای مستندی از این دست که صدها تیم مستندساز به جمعآوری دادههای تصویری مبادرت میورزند، سینماگران دیگری میتوانند در استودیو طرح و ساختار تازهای بر تن راشهای قبلی بپوشانند و آثار مستقل دیگری را خلق کنند.در این دوره استثنائا رقابت مستندسازان جوان با سیدرضا میرکریمی و مجید مجیدی در تولید هنرمندانه مستند شهادت، بدرقه و خاکسپاری رهبر شهید تماشایی خواهد بود.
سعید رجبی فروتن
در کنار روزمرگی های معمول، این جا خودم و افکارم را ثبت می کنم. از فرهنگ و هنر تا سینما و نمایش خانگی... می توانید نوشته های من را در «روزانه های سینمایی» دنبال نمایید.



