در اين يادداشت به اختصار از نشانه ها و ارزش هاي جامعه شناختي فيلم سينمايي" حوض نقاشي" صحبت خواهيم كرد. دليل اين امر آن است كه "حوض نقاشي" بر خلاف بسياري از فيلم هاي سال هاي اخير كوشش دارد تا به تصريح يا تلويح اشاراتي به وضعيت اجتماعي و اقتصادي ايران معاصر داشته باشد.
بيكاري
بدون شك بعد از موضوع درگيري احساسي و عاطفي كودك با والدين معلولش، بيكاري مردان قصه تم غالب فيلم به حساب مي آيد. بيكاري يكي دو ساله همسر خانم ناظم و نيز بيكار شدن رضا با بازي شهاب حسيني از پي سياست تعديل نيرو، وقايع محوري فيلم به حساب مي آيند.
بيكاري همسر خانم ناظم ناشي از بي ارتباط بودن مشاغل موجود با تحصيلات و دانش و تجربه اوست. البته بيننده از گرايش تحصيلي و شغلي پيشين وي بي خبر مي ماند و اطلاعات زيادي براي همذات پنداري با او دستگيرش نمي شود. بيكار شدن نيروهاي شاغل در واحدهاي توليدي به دليل اعمال سياست هاي تحريم ايران از سوي آمريكا و هم پيمانانش، در حالي مورد توجه سينماي ايران قرار گرفته است كه بيش از يك دهه از اجراي سياست خصوصي سازي در ايران مي گذرد و در بعضي از نقاط به دليل اجراي غلط اين راهبرد هزاران نفر بيكار شدند و چرخ زندگي آنها از حركت بازايستاد.
بنابراين جاي طرح اين 'گلایه و انتقاد است كه چرا در همه اين سالها در باره اتفاقاتي از اين دست محافظه كارانه سكوت شد و حالا در برابر جنگ اقتصادي و رواني دشمنان عليه ملت، رادار سوژه ياب فيلمساز هموطن روشن شده است. نگارنده مخالف ساخت فيلم هايي با اين موضوعات ملتهب اجتماعي و سياسي نيست، زيرا در هر محفل و مجلسي مردم در باره اثرات سياست هاي تحريم كشورمان صحبت مي كنند و طعم تلخ گراني و بعضي كمبودها را به خوبي حس مي كنند، تاسف در آنجاست كه در بزنگاهي كه سينماگر و هنرمند متعهد بايد هنرنمايي كند، دم فرو مي بندد و عرصه را يكسره به رسانه هاي بيگانه وامي نهد و از آلام و مصائب مردم سخني نمي گويد.
پايان اقتدار گرايي رسانه ملي
در صحنه پاياني فيلم آنجا كه دوربين از بازي رضا با زن و فرزندش در حياط به سمت بالا زوم بك مي كند و در انتها گستره وسيعي از شهر را در قاب مي گيرد، هزاران ديش ماهواره بر بام خانه ها مشاهده مي شود. در طول فيلم نيز هر جا پسر و دوستش در حال تماشاي تلويزيون هستند يا به بازي كامپيوتري مشغول هستند و يا فيلم ويديويي مي بينند.
در مغازه اي هم كه رضا به عنوان كار دوم در آن كار مي كند، در كنار اجناس خوراكي فيلم هاي شبكه رسمي ويديويي كشور به چشم مي خورد. اينها همه گوياي پايان عصر سلطه كامل تلويزيون كشورمان است كه بايد چالش هاي رقابت با رسانه هاي بيگانه را هم مديريت كند.
به حاشيه رفتن ارزش هاي انساني در جوامع شهري
در فيلم يكي از مشكلات كاراكترهاي اصلي عبور از عرض خيابان آن هم از محل خط عابر پياده است.! در اين صحنه ها دل نگراني بيننده زماني دوچندان مي شود كه شخصيت هاي معلول فيلم محدوديت هايي براي حركت و جلب توجه رانندگان خودروهاي در حال عبور دارند و هر آن ممكن است، خودرويي آنها را به زير بگيرد.
صداگذاري هنرمندانه فيلم در صحنه هاي خيابان فيلم و تشديد صداي خودروها و هام محيط، حس مخاطره جويي در اين صحنه ها را به خوبي القا مي كند. فيلمساز در اين صحنه ها تلويحاً بي توجهي آدمها به جان و سلامت ديگر شهروندان را گوشزد كرده و از ديد وي حاكميت ارزش هاي مادي، جايي براي درنگ و مدارا با همنوع را باقي نگذارده است.
فقر زايل كننده ايمان نيست
زوج داستان فيلم با آنكه هر دو شاغل هستند و رضا كار عصر گاهي نيز براي خود دست و پا كرده است، زندگي فقيرانه و ساده اي دارند و پرداخت اجاره خانه اي كه در آن زندگي مي كنند، چند ماه به عقب افتاده است. فقر و نداري زوج معلول سبب آن نشده است كه بي پروا تن به كار خلاف و حرام بدهند و نياز خود را برطرف سازند. در صحنه اي از فيلم براي پذيرايي از مهمان رضا در حياط از صاحبخانه براي چيدن ميوه – خرمالو- اجازه مي گيرد و سپس از مهمان با آن پذيرايي مي كند. بر خلاف اين صحنه در واحد بسته بندي دارو يعني جايي كه رضا و همسرش كار مي كنند، كارگري در حين كار دست به سرقت مي زند و ورق هاي قرص را در جيبش پنهان مي سازد.
– عنوان یادداشت برگرفته از دیالوگ رضا در فیلم است.
اقای فروتن نقد خیلی خوبی بود کیف کردم. خیلی خوشم میاد که به همه ریزه کاریها توجه دارین. بنده هم فیلم حوض نقاشی رو دیدم و به نظرم بهترین فیلم اکران نوروزی هست. وهمچنین باید یه خسته نباشید جانانه به اقای میری گفت بابت کارگردانی و شخصیت پردازی فوق العاده خوب فیلم. حرکات سرو دست رضا و طرز صحبت کردنش همه حاصل تجربه و هوش بالای کارگردان و البته بازیگر هم هست. که همه میدونن که اقای شهاب حسینی یکی از سوپراستارهای سینمای ماهست و به نظرم هرکسی به جای ایشون بود این فیلم اینقدر خوب درنمیومد البته فیلمنامه اشکالاتی هم داشت و دربعضی مواقع درست مثل فیلمهای هندی میشد. باتشکر. لطفا یک نقد هم راجع به فیلم رسوایی بزارید چون حرفهای زیادی واسه گفتن دارم